به ظن از باب تعبد حرام است چون حقيقتا و فى نفس الامر عمل به ظن آن است كه از باب تعبد باشد و اگر اين باشد دانستيم كه حرمت اين امر از ضروريات عقليه است و نيازى به آيات ندارد پس آيات ارشاد خواهد بود پس بحث و گفتگو پيرامون اين آيات چندان سودى ندارد آنچه مهم است پس از تأسيس اصل عبارتست از بيان مستثنيات يعنى ظنونى كه بدليل خاص از تحت اين اصل خارج شده‌اند و مباحثى كه در اين بخش خواهيم گفت بر مبناى مشهور است كه طرفدار ظن خاص هستند نه بر مبناى ميرزاى قمى و ديگران كه طرفدار ظن مطلق هستند و به حكم دليل انسداد مطلق الظن را حجت مىدانند كه مبناى آنان امروزه طرفدارى ندارد مجموعهء ظنون خاصه‌اى كه به نظر ما يا ديگران از تحت آن اصل خارج شده و ما در اين كتاب بحث مىكنيم عبارتند از : 1 - ظواهر كتاب و سنت « به عقيدهء شيخ » 2 - قول لغوى واحد « شيخ مردد است » 3 - اجماع منقول « شيخ ره قبول ندارد » 4 - شهرت فتوائيه « شيخ ره قبول ندارد » 5 - خبر واحد ثقه « شيخ ره قبول دارد » 1 - ( ظواهر الفاظ ) بر مبناى انسداديون اصل اولى در باب ظنون عبارتست از : حرمة العمل بالظن الا ما خرج ولى اصل ثانوى عبارتست از : وجوب العمل بكل ظن الا ما خرج بالدليل كالقياس و . . . امّا بر مبناى مشهور اصوليين اصل اولى در باب ظنون عبارت بود از : حرمة العمل بالظن الا ما خرج بالدليل ولى اصل